Na maart 2022 zet Adobe er een punt achter. Ze willen niet blijven betalen aan de firma Pantone voor het mogen gebruiken van de Pantone-waaier in je software. Adobe Photoshop, InDesign en Illustrator zijn de producten waar je die aparte drukkleuren nog het meest tegenkomt. En daar komt dit jaar dus een eind aan.
In dit artikel geef ik je een voorlopige oplossing voor dit probleem. Hou je van video, dan kun je daar mee starten. Liever de tekst? dan lees je lekker verder.

Waarvoor gebruiken we Pantone nog?

Pantone wordt veel gebruikt in de verpakkingsindustrie. En ook in de modebranche. Voor verpakking zijn er vooral heldere sterke kleuren nodig, en voor de modebranche wordt er meer gezocht naar bijna witte kleuren. Je gebruikt ze als jouw ontwerp gedrukt moet worden in een sterke herkenbare kleur: handig in het schap in de supermarkt. En je gebruikt ze ook als je ontwerp in maar 1 drukgang gemaakt wordt. Zoals bij het bedrukken van pennen (je logo) of bij plastic tasjes. Of je gebruikt een lichte Pantonekleur, zodat die als een enkele 100%-kleur gedrukt kan worden zonder raster. Dat is beter voor de leesbaarheid van tekst. Kijk maar eens in je paspoort naar de achtergrondbedrukking. Er bestaat zelfs een aparte Pantonewaaier met alleen maar pasteltinten.

Je kunt ook denken: de meeste mensen laten tegenwoordig hun ontwerp printen in plaats van drukken, en bij printen heb je tóch alleen maar CMYK nodig. Maar alle voorbije jaren zat de Pantone-waaier al in Illustrator, sinds de jaren 80 al. En straks dus niet meer.

Gebruik Adobe Swatch Exchange-bestanden in plaats van Adobe Color Books

Behalve dat je in Illustrator gebruik kunt maken van de kleurenboeken van Pantone (ACB-bestanden), kun je ook gebruik maken van ASE-bestanden. Die kun je zelf aanmaken, en je kunt ze gebruiken in zowel Illustrator als InDesign. Maar InDesign en Illustrator kunnen dus ook werken met ASE-bestanden. Je leest het goed: Photoshop dus niet, niet op dezelfde manier. Daar heb ik nu geen goede oplossing voor. Maar reageer gerust op dit artikel als je er wel een hebt.

Zet de Pantonewaaier om naar een ASE-bestand, met Adobe Illustrator

Natuurlijk ga je niet al die honderden kleuren stuk voor stuk in het stalenvenster van Illustrator zetten, om ze uiteindelijk dan te exporteren als een ASE. Dat kun je ook met alle kleuren tegelijk doen.

Hoe doe je dat?

Je kunt het zelf doen, maar als je de downloadlink van mij volgt, zie je dat ik alvast een voorzetje heb gedaan. Ik leg uit wat ik heb gedaan.

  1. Maak een nieuw document. Een A4 in printmodus (CMYK) volstaat.
  2. Gooi al je stalen weg uit het deelvenster Stalen.
  3. Haal nu een venster er bij met de Pantone-waaier. Bijvoorbeeld Pantone+SolidCoated.
  4. Selecteer daarin alle kleurstalen (tik de eerst aan en met Shifttoets ingedrukt ook de laatste) en gebruik het hamburgermenu van deze Pantonewaaier om alle stalen toe te voegen aan het stalendeelvenster. Het hamburgermenu dat zijn die streepjes rechtsbovenin.
  5. Daarna gebruik je opnieuw het hamburgermenu van het venster Stalen. Je kunt daar vinden: staalbibliotheek opslaan als ASE. Want een ASE is ook in InDesign te gebruiken. Jouw ASE zal waarschijnlijk opgeslagen worden in een persoonlijke map in jouw bibliotheek in Gebruikersnaam, Bibliotheek, Application Support, Adobe, Adobe Illustrator #, nl_NL, Stalen. Maar je kunt hem ook bewaren in de map van het programma Illustrator, in de submap Presets, nl_NL, Stalen. Zolang je maar schrijfrechten hebt voor deze progrmamamap. De normale kleurbestanden voor Pantone hebben de extensie .acb, en die van ons heeft .ase. Maar ze kunnen prima gecombineerd worden in één mapje. Ik verwacht dat na een update straks die acb-bestanden van Pantone er niet meer in staan. Maar jouw ASE-bestand met Pantone kan daar wél in. Zo houd je toch de mogelijkheid om te blijven werken met Pantone.

Gebruik jouw ASE in InDesign

Wanneer je die veilig gestelde Pantone-bibliotheek wilt gebruiken in InDesign, kun je een nieuwe kleurstaal aanmaken in InDesign, en dan in het lijstje van Kleurmodus een andere bibliotheek aanwijzen. Een ASE bestand daar kan InDesign vandaag de dag mee werken.

Maar: het intypen van de Pantonenummers werkt nu niet. Je zal ze met scrollen moeten opzoeken, dus dat is een stukje minder handig. Verder werkt het wel okee.

Eind goed al goed?

Nee, helaas niet. De Pantonewaaier zoals wij die nu vinden in Illustrator was al verouderd. Er ontbreken een heel aantal kleuren in, die na 2019 nog wel zijn toegevoegd door Pantone aan de papieren waaier. Adobe heeft ons dus al een tijdje in de steek gelaten!

Oplossing van Pantone zelf

Pantone vindt dat wie er mee wil werken, die moet er voor betalen. Tot nu toe deed Adobe dat, maar nu zijn wij aan de beurt. Pantone heeft een applicatie waarmee je eenvoudig de PMS-waaier kunt toevoegen aan je programma’s. Maar veel gebruikers klagen over dit product. De video hieronder laat zien hoe het hoort te werken: https://youtu.be/TBhX3FHBnhk

Een ASE gebruiken in Photoshop

Een ASE kun je wel in Photoshop gebruiken door het hamburgermenu van het stalenvenster te nemen, en daar te kiezen voor Stalen importeren… De hele Pantone-waaier die je al had geëxporteerd komt dan in een palet tevoorschijn. Helaas: als je die gebruikt om een kleur uit te kiezen, is het geen Pantone, maar gewoon RGB of CMYK, naar gelang welke kleurmodus jouw foto al heeft.

Soms moet je in Photoshop toch echt de Pantone-waaier gebruiken. Want in de verpakkingsindustrie bijvoorbeeld wordt een PMS-kleur ook gebruikt om een beeld gedeeltelijk te voorzien van een vijfde kleur. Of je bedrukt een transparant bekertje slechts met zwart en een PMS, op een ondergrond van wit. In de video geef ik een voorbeeld. Bekijk die video over de oplossing van Pantone zelf om te zien hoe het werkt. 

Creative CloudBibliotheek, om kleuren in te bewaren?

Wanneer je een Pantonekleur pakt uit je PMS waaier of ASE bestand, dan is ie nog gebaseerd op Lab. Daardoor is ie kleurgetrouw aan drukwerk. En als je de kleur toch omzet naar CMYK, dan neemt ie de beste omzetting die past bij het drukprofiel dat is toegekend aan jouw bestand.
Helaas: als je die kleur gebruikt uit de CC-bibliotheek, is die Lab-basis er niet meer. Alle steun-kleuren zijn nu op CMYK gebaseerd. Technisch werkt het wel, maar dan zijn we weer terug in CreativeSuite2 (dat is nog voor het jaar 2007), toen Illustrator de PMS waaier nog op CMYK had gebaseerd. Tsss.

Ach, toen maakten we ook alle dagen fatsoenlijk drukwerk.

Print al je Illustrator stalen uit

Heel grappig: een scriptje om alle kleurstalen uit je Illustratorbestand te kunnen printen. Dit kan heel handig en belangrijk zijn in de mode-toepassingen. Je moet het scriptje installeren in de programmamap van Illustrator. Of je zet hem op een andere plek; dan kun je hem gewoon laden via het Bestandsmenu. Als je de video hierboven hebt bekeken, heb je kunnen zien hoe snel je dat gefixt hebt. Het script zet al je kleuren op je tekengebied, met tekst er overheen waarin de alternatieve CMYK-waardes, en RGB-waardes worden vermeld.

Niet normaal meer zo handig als dat is! Ik heb zelf het scriptje aangepast, zodat hij meteen 40 kolommen maakt met kleurtjes. Die passen dan mooi binnen je tekengebied. 

Kijk maar eens op https://graphicdesign.stackexchange.com/questions/75343/illustrator-script-to-add-colors-from-selected-object-onto-artboard-as-swatches

Stalen Illustrator

Illustrator stalen als blokjes in je pagina zetten. En dan printen.

Je kunt het script hier ook downloaden, samen met de ASE-bestanden

Ik heb het script even apart gezet voor je. Als je wilt, klik je op de link naar mijn Google Drive map, waarvandaan je alle materiaal kunt vinden. Het scriptje vind je als eerste. En daarnaast twee mapjes, met daarin de Adobe Swatch Exchange bestanden, en eentje met de AI-bestanden waar het script alle kleurtjes uit de verschillende Pantone waaiers al heeft ingezet.

Laat knoppen zien
Verberg knoppen
Gevonden wat je zocht?

Gevonden wat je zocht?

Anders heb ik nog wel wat gratis tips voor je. Met betrekking op jouw werk, natuurlijk. Laat dan in ieder geval even je mailadres achter. En geef aan waar je belangstelling ligt. Dan hoef je niet meer te zoeken naar goede tips op deze site, maar krijg je ze meteen in je mailbox!

Interessegebied – Ik werk met (meerdere mogelijk):

Inschrijving gelukt! Binnenkort gratis tips.