Aan de 2019-versie van Adobe InDesign is een nieuwe functie toegevoegd. Daar wil ik het even over hebben. Het is een teksteigenschap, en je kunt hem eventueel vinden in het deelvenster Alinea. Maar normaal gesproken gebruik je deze in een alineastijl.

Nieuwe functie in InDesign: wit negeren na een alinea met extra wit.

Binnen InDesign hadden we al de mogelijkheid om extra wit na een alinea te laten maken. Dat zorgt ervoor dat InDesign een hele of halve regel extra toevoegt tussen de twee alinea’s als je op Enter drukt tijdens het typen. Dat is vaak beter dan zelf twee keer op Enter drukken. InDesign heeft nu een optie om het extra wit over te slaan als er twee soortgelijke alinea’s achter elkaar staan.

Wanneer is extra wit voor een alinea handig of nodig?

Je vindt het overal waar mensen met tekst bezig zijn. MsWord doet het, Webdesign gebruikt het, WordPress doet het. Wanneer je een tussenkop maakt in je tekst (bijvoorbeeld Kop2 in MsWord of H2 in WordPress) zie je dat er iets meer ruimte bestaat boven deze kop dan eronder. De kop zweeft dan niet midden tussen twee paragrafen, maar hoort net iets meer bij de tweede paragraaf dan bij de eerste. Het volgt daarmee een van de Gestaltwetten op: nabijheid bepaalt waar iets bij hoort. Als een tussenkop dichter bij de tweede paragraaf staat dan bij de eerste, hoort het daardoor automatisch bij die tweede paragraaf.

Hoeveel wit moet je toevoegen voor of na een alinea?

Dat is een kwestie van esthetica, dus lastig om te zeggen. Maar er zijn wel richtlijnen te vinden die er wat over zeggen. De een zorgt dat er een halve regel wordt toegevoegd, de ander vindt dat er een hele regel extra wordt toegevoegd. En bij webdesign wordt een standaard gevolgd waarin de hoeveelheid wit gebaseerd is op de grootte van de letters. Grote koppen zoals H1 en H2 krijgen dus meer bovenwit dan kleine koppen. Natuurlijk kun je die standaard naar eigen wens aanpassen: het is immers HTML en die laat zich via CSS-instructies aanpassen.

Gebruik 3 mm extra wit voor een kop in InDesign

 

En wanneer is extra wit ná een alinea dan gunstig?

Wit na een alinea kun je gebruiken aan het eind van een blok, om te laten zien dat er een nieuw blok aankomt. Ook hier zijn de webrichtlijnen zo gemaakt dat als je een paragraaf eindigt (met een Enter), dat er voor de daarop volgende paragraaf nog wat extra wit wordt gezet. Dat kun je aanpassen met CSS, maar de standaard is ingesteld om extra witruimte tussen de paragrafen onderling te maken.

ShiftEnter maakt een nieuwe regel maar geen nieuwe paragraaf

Vandaar dat mensen die met CMS-systemen werken zoals WordPress, gewend zijn om Shift-Enter gebruiken als ze wel een nieuwe regel willen maar geen extra witruimte. ShiftEnter zorgt dat de daarop volgende tekst wel links op de regel begint, maar geen nieuwe inspringing maakt.

Extra wit voor en/of na een opsommingslijst

Een extra wit na een alinea zie je ook wel aan het eind van een opsomming. En ook dat is een standaard die je ziet opkomen vanuit webstandaarden. Denk aan een paragraaf waarin een opsomming staat: een regeltje extra wit erachteraan maakt het snel duidelijk dat de paragrafen van elkaar verschillen. En dat de opsomming klaar is.

InDesign volgt de webrichtlijnen

Ja, dat is wel interessant om te zien: Wanneer je lange teksten plaatst in InDesign kan InDesign een beetje meehelpen met de vormgeving. Dus elke nieuwe kop kan automatisch een beetje meer ruimte krijgen aan de bovenkant, dan eronder. Dan hoef je niet zelf twee keer op Enter te drukken. Maar je moet dat soort dingen wel zelf instellen. In een alineastijl.

Bij platte tekst in print doen we dat meestal niet: in een verslag hoeven we niet telkens een extra witregel te zien tussen elke twee soortgelijke alinea’s, dat is meer voor lezen vanaf het scherm (soms is een paar millimeter naar rechts inspringen voor het eerste woord van een alinea al voldoende). Veel extra wit tussen de alinea’s betekent namelijk dat je meer ruimte nodig hebt voor je tekst, en op papier heb je natuurlijk een beperkte ruimte. Dat is anders dan op scherm.

En hoe werkt het dan met die nieuwe functie voor witruimte in InDesign?

Het zijn een paar stappen, de meeste ervan ken je misschien al.

  1. Eerst maak je een alineastijl voor je gewone lopende tekst, ook wel platte tekst genoemd, of broodtekst, of bodytekst (weer een verwijzing naar web). Die pas je toe op je tekst.
  2. Kopjes die je er tussendoor zet heb je wat groter gemaakt. Soms ook vetter, of een ander lettertype. De kopjes krijgen automatisch wit boven de alinea. Soms ook eronder een beetje. Dat stel je in als eigenschap van de alineastijl Kop.
    Gebruik 3 mm extra wit voor een kop in InDesign
  3. Ook heb je een deel van de tekst voorzien van automatische nummering in InDesign. Of voorzien van automatische opsommingstekens.
  4. De tekst met opsommingstekens kun je instellen met extra wit boven en/of onder de paragraaf. In mijn voorbeeld gebruik ik beide: 3mm. De lijst neemt nu heel veel hoogte in van je pagina. Hiervan maak je alvast een alineastijl.
  5. De eigenschappen van deze alineastijl verander ik: bij Inspringen en Afstand zet ik de ruimte tussen paragrafen met dezelfde alineastijl weer terug op nul.
    Zet het wit tussen de alinea's op nul in InDesign
Extra wit voor of na een alinea in InDesign, en het daarna negeren voor lijsten.

Meer handige tips?

Deze en andere praktische tips heb ik voor je in petto als je handig wilt werken met InDesign.

Laat knoppen zien
Verberg knoppen